مقالات و رویدادها

چكيده

امروزه بدلیل استفاده نادرست از طبیعت بدون توجه به نیاز نسل هاي آینده، کمبود منابع و آلودگی اکوسیستم ها، اهداف پایداري به عنوان موضوع حیاتی جهت حفاظت از محیط زیست و استفاده بهینه از منابع مطرح شده است .

در همین راستا طراحی معماري نیز به عنوان هماهنگ کننده انسان، محیط و فضا در تعامل با طبیعت و رسیدن به پایداري، رویکردهاي مختلفی از جمله الگو گیري از دانش سیستم هاي زنده یا طراحی بیونیکی را اتخاذ کرده است )

علی آبادي و محمدزاده، 2931 (. مجموعه هاي اقامتی، از جمله مجموعه هاي مهم در توسعه تفریحات و همچنین امکان اسکان می باشد که طراحی این مجموعه ها بر اساس رویکرد بیونیک می تواند رویکرد جدیدي را در طراحی مجموعه هاي اقامتی ایجاد نماید. به همین دلیل در این پژوهش به دنبال ارائه رویکرد بیونیک به منظور طراحی مجموعه هاي اقامتی می باشیم.

لغات کليدی: معماري بیونیک، مجموعه اقامتی

1. مقدمه

زیستن در محیط مطلوب آرزوي بیشتر افراد است. اما بستر اجتماعی- اقتصادي کنونی ایران زمینه ساز نگرش کمیتگرا به فضاي اقامتی - رفاهی توجه سرف به بازده اقتصادي درمحیطهاي اقامتی و پیامدهاي این تفکر، کاهش کیفیت محیطهاي اقامتی را همراه دارد.

همچنین یکی از مشکلات اساسی در رابطه با محیطهاي اقامتی بکارگیري الگوهاي یکنواخت در ایران و در پاسخ به در نظر نگرفتن طیف مختلف جامعه است که این امر منجر به کاهش کیفیت اینچنین فضاها و ارتفاع سطح کیفی این مسئله شده است و در نتیجه افزایش نارضایتی اقشار مرفه میباشد.

بنابراین در سالهاي آتی حرکت به سوي نگاهی عمیقتر در طراحی و ایجاد فضاهاي اقامتی با کیفیت و استانداردهاي جهانی با اتکا بر الگوهاي تدوین شده بایستی صورت گیرد.

در غیر این صورت برنامه ریزي ساخت مجموعه هاي اقامتی و هتل ها به جاي در نظر گرفتن نیازهاي دهه اخیر تنها بر اساس بهره بري اقتصادي که در سالهاي گذشته و با دیدگاه گذشته انجام گرفته که نتیجة این رویکرد تکرار الگوهاي یکسان کالبدي بهرهبرداران و کاربران، ناهمسان از نظر نیازها و خواسته هاي آنهاست.

کمبود و نبود چنین محیطی در ایران با توجه به تأثیر تحریم ها از یکسو و نبود گردشگر و همچنین سرمایه گذار، باعث بروز دامنة وسیعی از ناهنجاري اقتصادي، اجتماعی و فرهنگی شده است.

روح بخشیدن به ساختمان یکی از تمایلات معماري بیونیک است که طراحان این رشته با توجه به قدرت سازه براي تنفس )زنده نمایی(، به کمک خطوط مستقیم یا منحنی خالص و القاء آهسته تمامیت سازه به آن دست پیدا میکنند و مهمترین چیز براي معماري بیونیک آن است که ساختمان بتواند زنده بودن خود را القاء کند.

یکی از بهترین طرحهاي شناخته شده از علم بیونیک اثر لئوناردو داوینچی نقاش معروف است که ماشین پرنده را براساس ساختمان بدن یک خفاش طراحی کرد. استدلال او این بود که خفاش داراي بال کاملا پوشیدهاي است که هوا را از خود عبور نمیدهد و داراي پوستی پرده مانند است که آن را تقویت میکند.

در همین راستا اهداف پژوهش حاضر چنین تعریف می شود: ارتقاء میزان کیفیت در فضاهاي انسان ساخت به ویژه در کاربري عمومی مانند فضاهاي اقامتی و هتل ها که کابران زیادي به خود اختصاص میدهند.

2. ادبيات تحقيق

1-2 . بايونيك:

تعاریف علم بیونیک :

- علم سیستم هایی که کار آنها از سیستم هاي زنده تقلید شده است ( ساختار و سیستم اصلی )

- علم سیستم هایی که خصوصیت هاي مشابه ویژگی سیستم هاي زنده را دارند . (مکانیزم ها و عناصر عملکردي)

-علم سیستم هایی که ظاهرابه سیستم هاي زنده می مانند (دریافت هاي حسی از نقطه نظر فرم)

- بیونیک راه تازه اي است که به مسائل موجودات زنده و ماشین ها از طریق گردآوري پژوهش هاي زیست شناسان ،روان شناسان ، ریاضی دانان و مهندسان می نگرد.

- بیونیک ماحصل گرد آوري فعالیت هاي تحلیلی زیست شناسی و تلاش هاي سازنده ي مهندسان است . این علم رفتار مکانیسم هاي زنده را به طور منظم بررسی می کند . به نحوي که از اصول کشف شده می توان در سیستم هاي ساخت انسان استفاده کرد.

- بیونیک علم سیستم هایی است که شالوده ي آنها سیستم هاي زنده اند یا خصوصیت هاي سیستم هاي زنده را دارند یا به سیستم هاي زنده می ماند.

- بیونیک عبارت است از هنربه کار گرفتن دانش سیستم هاي زنده براي حل مسائل فنی .

- بیونیک یعنی اینکه تکنولوژي از جانداران الهام می گیرد یا به عبارت دیگر هنر به کار گرفتن دانش سیستم هاي زنده براي حل مسائل فنی است . بیونیک علم سیستم هایی است که شالوده آنها سیستم هاي زنده اند یا خصوصیات سیستم هاي زنده را دارند یا به سیستم هاي زنده می ماند .

- بیونیک علمی است که به بحث در مورد بهره برداري از روند هاي حیاتی و روش هاي حل مسائل مهندسی می پردازد و همچنین بیونیک را می توان به عنوان علمی معرفی نمود که روش هاي ساختن سیستم هاي مکانیکی را با مشخصه هاي متناظر با ویژگی هاي موجودات زنده بررسی می کند .

بیونیک شاخه اي از علوم است که سیستم هایی را که جانوران و گیاهان طی میلیون ها سال توسعه می داده اند را مطالعه و استخراج می نماید و از آنها براي تولید ماشینها و موادي با خصوصیاتی انقلابی استفاده می نماید . در واقع بیونیک هماهنگ کننده ي استعدادها و لطافت طرح هاي طبیعت با بشر است که با الهام از خواص مفید مواد طبیعی ساخته شده اند .

1-1-2 . طبقه بندی معماری بايونيك:

پیشرفت در معماري بایونیک به میزان مطالعه محققان در حوزه علم بایونیک به عنوان علمی جامع و گسترده که معماري بایونیک نیز یکی کتابی با عنوان معماري و بایونیک منتشر کرد که در آن » جی اس لبدوف « از شاخه هاي آن است بستگی دارد.

در سال 2399 محقق آلمانی عنوان شده بود که مسائلی که در معماري مطرح میشود در سیستمهاي طبیعی به خوبی حل شده اند. سیستمی ارزشمند از کارایی بالا و حداقل مصرف انرژي را میتوان در ارگانیسم هاي زنده مشاهده کرد که با کمی جستجو می توان این مسائل را کشف و وارد حوزه معماري کرد.

معماري با یونیک را دري ک تقسیم بندي کلی می توان به 6 گروه اصلی دسته بندي کرد: نقش و نگار، سازه، مصالح، فرم، عملکرد و فرایند.

2-1-2 . شكل گيری معماری بايونيك:

از زمانی که انسان نخستین غار رابه عنوان مسکن خویش برگزید تا امروزه که رفته رفته به سمت زندگی در خانه هاي هوشمند میرود به طبیعت اطرافش به عنوان منبع بی پایان از الهام نگریسته است .

سبک رئالیستی نقاشیهاي درون غارها در هنر پیش از تاریخ به وضوح آشکار کننده گرایش به طبیعت در آثار این هنرمندان است. آنها معتقد به قدرت جادویی نقاشیهاي حیوانات بودند و میپنداشتند که اگر حیوانی را نقاشی کنند و به آن حملهور شوند در شکار خود به موفقیت بیشتري دست خواهند یافت.

بنا به گفته بقراط فیلسوف بزرگ یونانی، ما چیزهاي زیادي را از تقلید کردن از حیوانات می آموزیم به طور مثال در بافتن لباسها به عنکبوت ها نگاه میکنیم و از پرستوها خانه سازي و از چکاوک نیز آواز خواندن را فرا میگیریم.

دردوران هاي مختلف نیز این میل درونی به کنکاش در طبیعت همواره به همراه انسان بوده و هرگز فروکش نکرده است. تاریخ سرشار از نامدانشمندان بزرگی مانند لئوناردوداوینچی، آلفونسوبورلی، جورج کابلی و نام هاي بیشمار دیگري است که بدون شک بسیاري از پیشرفت هاي امروزي مدیون نگاه متفاوت آنها به طبیعت است.

امروز هر جا سخن از تکنولوژي به میان می آید ، تصویر همان دستاوردهاي مهم تکنولوژي که پاسخگوي نیازهاي اساسی براي انسان امروزو آینده است، به ذهن می آیند. اما اگر کمی به مسیر تکنولوژي دقت کنیم کم و بیش به منشاء برخی پدیده ها پی می بریم ، به اینکه مثلا هر پدیده صنعتی با ساختمانی از کدام الگوي زنده طبیعت الهام گرفته شده است.

با وجود ارتباط دائم انسان با طبیعت این رابطه همواره به یک صورت نبوده است که این خود سبب به وجود آمدن گرایش هاي متفاوتی در نحوه برخورد انسان با طبیعت اطرافش شده است. در ارتباط با نحوه تعامل انسان با طبیعت محققان تقسیم بندي هاي متفاوتی را ارائه داده اند که هر کدام در حاي خودبه عنوان منبعی ارزشمند به شمار می رود.

به عنوان مثال گاهی این تقسیم بندي ها ارتباط انسان با محیط را از نظر مذهبی و آیینی بررسی کرده و گاهی نیز از منظر جغرافیایی به مطالعه نحوه ارتباط انسان شرقی و غربی با طبیعت می پردازند.

همچنین گاهی در این تقسیم بنديها به کنکاش و بررسی این ارتباط در دوران هاي مختلف تاریخی، از انسان بدوي گرفته تا رنسانس و مدرن و پس نسبت انسان و « : از مدرن می پردازد. به عنوان مثال دیدگاه زیر از نظر تاریخی به کنکاش در نحوه ارتباط انسان و طبیعت پرداخته است طبیعت در گذر از دروازه هاي تاریخ از تسلط یک جانبه و سخت گیرانه بر انسان در دوران باستان به تقدس در مصر می انجامد.

پس از آن در یونان جایگاه می یابد و در روم مورد ستایش و انتفاع قرار می گیرد. در این تصوري از جلوه جاودان خداوند تلقی میشود و درقرون میانه مذموم پنداشته می شود. در عصر رنسانس، از عرش تقدس به وسیله اي براي ثروت اندوزي تنزل می یابد، اما بار دیگر در عصر روشنگري ».

و دوره پس از رنسانس، ارزش خود را باز می یابد و در دوره مدرن ، موضوع اندیشه و تفکر واقع می گردد همانطور که گفته شد این تقسیم بندي ها هرکدام درجاي خود اطلاعات گرانبهایی را براي تحقیق در اختیار ما قرار میدهد ولی در عین حال هر کدام به تنهایی نمیتواند به طور کامل این ارتباط را مورد بررسی قرار دهد.

به عنوان مثال در یک تقسیم بندي تاریخی، اسنان مدرن در غرب، نحوهي برخورد کاملا متفاوتی را نسبت به انسان شرقی در همان زمان که با تفکر مدرن آشنایی ندارد از خود بروز می دهد. بنابراین این نوع تقسیم بندي ها بر مبناي هدف ما از نوع بحث و تحقیق می تواند متفاوت باشد.

ما در اینجا تقسیم بندي خود را به سوژه انسان و ابژه هاي معماري و طبیعت محدود کرده ایم و نیز مفهوم کلی تري را نسبت به تقسیم بندي هاي آیینی، جغرافیایی و زمان ارائه میدهیم بدین معنی که این نوع نگرش ها و نحوه برخورد با طبیعت ممکن است در زمان هاي مختلف و نیز در آیین ها و نواحی گوناگون به طور هم زمان و یا با فواصل زمانی مختلف وجود داشته باشد.

در این تقسیم بندي سه دیدگاه مشخص را می توان بیان کرد: معماري بر طبیعت، معماري با طبیعت و معماري از طبیعت.

طبیعت انتزاع است، مجموعه اي از ایده هایی که بسیاري از فرهنگها براي آن حتی یک نام « : در کتاب زبان منظر می نویسد » اسپرین « شصت چهار معنی براي واژه هاي طبیعت و » لاوجوي « . یکسان ندارند ،نامی براي تعداد بی شماري از چیزهاي واقعی و فرایندهاي زنده می خواندند که با » فیسیس « یونانیان باستان طبیعت را ».

طبیعی در ادبیات و فلسفه از زمان یونان باستان تا قرن هجدهم پیدا کرده است و واژه » فوتو « به معناي نور هم ریشه است. این واژه با واژه انگلیسی » فائوس « واژه یونانی فاینستاي به معنی ظهور و درخشش و تابش و یعنی پدیدار، هم ریشه است. در نظر یوناینان ، فوسیس حقیقی است که از خود بر می دمد ، چهره می نماید، هرچه را هست » فانوس « فارسی به ظهور می رساند. معناي طبیعت و از آن بالاتر، خدایان را در بر می گیرد.

" حقیقت " (فوسیس) در نزد یونانیان چندان گسترده است که وجود و در تقسیم بندي ارائه شده در بالا در ارتباط با نحوه تعامل انسان ، معماري و طبیعت، دردیدگاه اول یعنی معماري بر طبیعت، منظورمان از طبیعت بشتر محیط زیست و عوامل مربوط به آن مانند آب ، خاک و هوا است و در دیدگاه دوم یعنی معماري با طبیعت، بیشتر اکوسیستم، اقلیم و عوامل مربوط به آن مانند خورشید، باد و استفاده از انرژیهاي حاصل از آنها مد نظر است این دیدگاه لامروزه منجر به ایجاد نوعی معماري به نام معماري پایدار و طراحی ساختمان هاي خود کفا از نظر انرژي که به اصطلاح آنها را ساختمان هاي سبز می گویند شده است.

اما دردیدگاه سوم یعنی معماري از طبیعت ، که بحث اصلی کتاب را تشکیل خواهد داد طبیعت را در معناي گسترده تري به کار می بریم. در مینامیم.

به این ترتیب درختان ، حیوانات، انسانها و " طبیعت " این دیدگاه هر چیزي که انسان در پدید آوردن آن دخالت نداشته باشد را حتی سلولها و ادراکات حسی در انسانها و حیوانات نیز در این دسته بندي جاي می گیرند. در این دیدگاه انسان ها با نگاه به طبیعت و تفکر در آن سعی در الهام گرفتن از آن در زندگی و تکنولوژي به طور اعم و معماري به طور اخص داشته اند.

از آن یاد می شود به مقوله استفاده از ساختار سیستمهاي زنده و ارگانیک در " پایونیک " این نوع نگرش که در دنیاي تکنولوژي به نام که با عنوان یک سبک " معماري بایونیک " . تکنولوژي و صنعت می پردازد.

البته این علم در هر تخصصی به شکل خاصل صورت میپذیرد با نمونه هاي مختلف و متنوعی، چندین دهه است که در معماري مطرح شده، یکی از این راهکارهاست. اما امروزه در قرن بیست و یکم، شاهد نسخه اي متفاوتتر از تعاریف پیشین معماري ارگانیک هستیم که به تفسیر پیچیده اي از ترکیب واقعیت ها بر پایه بایولوژي ، ریاضیات، سازه ومکانیک می پردازد و به آن معماري برگرفته از طبیعت می گویند.

علوم جدید مرتبط با هندسه الگوریتمیک، فرکتالها و نظر به آشوب، مصالح و سیستم هاي هوشمند، مکانیزم هاي باز و بسته شونده ، همه و همه تغییراتی در چشم اندازهاي ما به وجود آورده اند.

در واقع دید ما نسبت به ساختار موجودات طبیعی تغییر پید ا کرده و توجه به رابطه عمیق چند ضابطه اي در طبیعت ، دید ساده انگارانه الگوگیري از آنها را به مطالعه علمی و بین رشته اي تبدیل کرده است.

بررسی نانو ساختار برگ نیلوفر آبی که منجر به تولید شیشه هاي خود تمیز شونده شده است یک نمونه بارز الگوگیري از طبیعت در مباحث عناصر غیر سازه اي در ساختمان می باشد.

البته ذکر این نکته نیز ضروري است که مفهوم طبیعت در این سه نگرش با هم اشتراکات و همپوشانی هایی نیز دارند. براي مثال در دیدگاه دوم یعنی معماري با طبیعت ، می توان از طبیعت براي رسیدن به پایداري بیشتر در ساختمان هاي خود الهام گرفت.

3-1-2 . بايونيك در معماری:

هدف معماران از واردن شدن به دنیاي بایونیک ابداع در زمینه معماري است. معماران با تحقیق در حوزه هاي مشترک بین معماري و زیست شناي در پی شناسایی الگوهاي مناسب و کشف ایده هاي بدیع و انتقال خصوصیات بایولوژیکی به معماري هستند.

انتقال معیارهاي بایولوژیکی به معماري نیازمندبحث در مورد حوزه هاي مشترک بین معماري و زیستشناسی است. هدف آنها استفاده از بایونیک به عنوان ابزاري در طراحی معماري است. مسائل مشترک در زمینه معماري و زیست شناسی هنوز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته است.

امروزه افراد بسیاري در دنیا در پی کشف این اشتراکات هستند که بسیاري از این تلاش ها منجر به پیشرفتهاي موفقیت آمیزي در زمینهي معماري شده است.

سوال مهمی که معماران به دنبال آن هستند این است که آیا ترکیب خصوصیات برگرفته از طبیعت با معماري ساخت دست بشر منجر به بهینه شدن طراحی خواهد شد یا خیر؟

حال برخی از مسائل در معماي تنها از طریق راه حل هاي ابداعانه صورت می گیرد. سرمشق هاي الهام گرفته شده از طبیعت می توانند موجب پدید آمدن خلاقیت و ابداع در ذهن معمار شوند. قدم اول به کار بردن زیست شناسی در معماري و یا به عبارت دیگر بایونیک در معماري زمانی است که در یک پروژه نیاز به ابداع حس میشود. به خصوص در مواردي مانند:

- طراحی معماري براي محیط هاي جدید

- مسائلی که با دانسته هاي رایج قابل حل نیستند

- ارتباط بهتر بین معماري و محیط اطراف

- دستیابی به کیفیتی بهتر در زندگی

در تمامی این موارد طبیعت به کمک معماران می آید تا بتوانند با بررسی و الگو گیري از آن پاسخی به نیازهاي معمارانه بدهند. انتقال از طبیعت به معماري فرایندي کاملا منطقی است زیرا الگوهاي طبیعی در معرض شرایط گوناگون در طی سال ها اکنون بهترین نوع تطبیق با محیط را پیش روي معماران قرار می دهند.

4-1-2 . مزيت های الهام از طبيعت طبقه بندی معماری بايونيك :

پیشرفت در معماري بایونیک به میزان مطالعه محققان در حوزه علم بایونیک به عنوان علمی جامع و گسترده که معماري بایونیک نیز یکی کتابی با عنوان معماري و بایونیک منتشر کرد که در آن " جی اس لبدوف " از شاخه هاي آن است بستگی دارد.

در سال 2399 محقق آلمانی عنوان شده بود که مسائلی که در معماري مطرح میشود در سیستمهاي طبیعی به خوبی حل شده اند. سیستمی ارزشمند از کارایی بالا و حداقل مصرف انرژي را میتوان در ارگانیسم هاي زنده مشاهده کرد که با کمی جستجو میتوان این مسائل را کشف و وارد حوزه معماري کرد.

2. اجسام افلاطونی:

تحقیق در مورد هندسه در طبیعت منجر به ایجاد پنج حجم افلاطونی شده است. چندوجهی هاي با قاعده با سطوحی از چند ضلعی هاي با قاعده که 044 سال قبل از میلادمسیح توسط افلاطون و بعد از وي توسط اقلدیس شرح داده شد.

اینها تنها چند وجهی هاي منتظم ممکن هستند که وجود آنها چند ضلعی هاي منتظم یکسان است. پنج حجم افلاطونی عبارتند از: سه وجهی، شش وجهی، هشت وجهی، دوازده وجهی و بیست وجهی.

1. نظریه آشوب (اغتشاش) 2 :

تئوري آشوب یک مفهوم ریاضیات محسوب می شود که می توان آن را نوع اتفاقی بودن همراه با قطعیت دانست. قطعیت آن به خاطر آن است که بی نظمی دلایل درونی دارد و به علت اختلالات خارجی رخ نمی دهد، اتفاقی بودن آن هم به دلیل آن است که رفتاري بی نظم، بی قاعده و غیر قابل پیشبینی است. این تئوري قابل تعمیم به سیستم هاي فیزیکی، شیمیایی، زیست شناسی، روانشناسی و اجتماعی است.

تئوري آشوب بر این پایه استوار است که در هر بی نظمی، نوعی نظم نهفته است. به این معنا که نباید نظم را تنها در یک مقیاس جستجو کرد و پدیده اي که در مقیاس کوچک، کاملا تصادفی و غیر قابل پیشبینی به نظر میرسد، چه بسا در مقیاس بزرگتر کاملا قابل پیش بینی باشد.

5-1-2 . برخی اصول کاربردی معماری پايدار و استفاده از الگوهای طبيعی:

2. استفاده از انرژي هاي تجدید پذیر

در طراحی یک ساختمان پایدار می توان از انرژی هاي تجدید پذیر مانند انرژي خورشید باد و آب در جهت تامین برق ساختمان، تهویه طبیعی و موارد دیگر استفاده کرد و با این کار استفاده از انرژي هاي فسیلی را به حداقل رساند.

1 -Chaos Theory

1. استفاده از مصالح سازگار با محیط زیست

در طراحی بر اساس معماري پایدار می توان تاثیرات منفی ناشی از کاربرد مصالح با منشاءشیمیایی و تجدید ناپذیر را با استفاده از مصالحی با منشا طبیعی و سازگار با محیط زیست به حداقل رساند.

9. تعامل میان سایت و بنا

شکل و نحوه استقرار ساختمان و محل قرار گیري فضاهاي داخلی آن باید به گونه اي باشد که موجب ارتقاي سطح آسایش درون ساختمان شود و در عین حال از طریق عایق بندي صحیح سازه ، موجبات کاهش مصرف سوخت فسیلی پدید آید.

0. ایجاد چرخه بازیافت و استفاده مجدد از آب هاي فاضلاب و نزولات جوي

در بسیاري از بناهاي طراحی شده با این دیدگاه سعی در جمع آوري آب هاي زائد بنا و نیز آب باران و برف و استفاده از آن در مورادي نظیر سیستم هاي تاسیساتی و آبیاري گیاهان می شود.

3. نمونه های طراحی اماکن اقامتی با استفاده از روش معماری بيونيك

1-3 . هتل پوئرتا؛ حضور همه جانبة فرهنگ های مختلف

هتل پوئرتا، در مادرید اسپانیا و در 21 طبقه توسط 23 معمار و طراح مطرح دنیا از 29 کشور مختلف طراحی شده است.

شکل 2. طراحی هتل پوئرتا

هتل پوئرتا، در مادرید اسپانیا و در 21 طبقه توسط 23 معمار و طراح مطرح دنیا از 29 کشور مختلف طراحی شده است. کسانی چون، ژان نوول، نورمن فاستر و زاها حدید و چند معمار بزرگ دیگر . ساخت هتل “پوئرتا ” پروژه عظیمی بود که با صرف هزینه 57 میلیون یورویی، توسط گروه سیکلن بر پایه آزادي در انتخاب طرح ها و اشکال مختلف صورت گرفت .

تمام طبقات این هتل داراي نقشه اي مشابه بوده و شامل یک لابی مرکزي و دو راهرو در اطراف آن است که به اطاق هاي هتل منتهی می شوند.

با وجود این هر یک از طبقات با استفاده از مواد، رنگها و اشکال متنوع چهره اي متفاوت از مفهوم"هتل" را به نمایش می گذارند . مدیر این گروه معتقد است این هتل محلی است که در آن مهندسین معماري و طراحان داخلی رویاهاي خود را در زمینه طراحی به واقعیت تبدیل کرده و آن را به نمادي براي بزرگداشت اصول معماري، طراحی و آزادي تبدیل کرده اند .

به ندرت ممکن است که انتظارات از یک پروژه تجاري تا این حد بالا باشد ولی دلیل این توقع بالا چیزي فراتر از حضور مهندسین معماري سرشناس و میزان سرمایه گذاري کلان در این پروژه بوده است .

کلمه آزادي که در ساخت این محل به آن تکیه شده صرفا یک کلمه عامه پسند و تبلیغاتی نبوده است بلکه این هتل نقش عمده اي در بازسازي شهر مادرید پس از خرابی هاي ناشی از بمب گذاري خطوط راه آهن شهر در سال 1440 ایفا کرده است.

انتظار می رفت که پس از سرمایه گذاري هاي گسترده در موزه هاي شهر مادرید سال 1440 سالی پربار در صنعت جهانگردي آن باشد.

2-3 . شهرک علوم و فنون در والنسيای اسپانيا:

علاوه بر خصوصیات سازه اي ، در بخش نما از فرم چشم الهام گرفته شده است .

شکل 1. طراحی شهرک علوم و فنون در والنسیاي اسپانیا

3-3 . شهرک علوم فنون ( City of Arts and Sciences )کالاتراوا

پارک اقیانوس شناسی Oceanografic در طرف دیگر شهر علم Oceanografic اقیانوس شناسی قرار دارد که بزرگترین مرکز دریانوردي در اروپا می باشد. آکواریومی در این ساختمان هست که شامل 07444 نونه از 744 گونه از جانوران دریایی از سرتاسر جهان می باشد.

قدم زدن در میان پلکان هاي مارپیچ شیشه اي و تونل ها، احساس هیجان انگیز یک زندگی دریایی را به شما می دهد. در اطراف خودتان کوسه ها و ماهی هاي چهارگوش را می بینید و می توانید با پنگون ها قدم بزنید. در این ساختمان می توان لاک پشت آبی دریایی را دید.

همچنین می توان یک خرچنگ عنکبوتی شگفت انگیز پیدا کرد که تا حدود 0 متر رشد می کند. بعد از آن استخر دلفین هاست که بزرگترین در تمام دنیا می باشد که تقریبا 19 ملیون لیتر آب در درون وجود دارد. همچنین در تعطیلات تابستان وال هاي کوچکی براي بچه ها در استخر وجود دارد .

پارک اقیانوس شناسی در والنسیا، بعنوان بزرگترین آکواریوم در اروپا میزبان بزرگترین اکوسیستم هاي دریایی مثل دریاي مدیترانه، دریاي سرخ و دریاهاي گرمسیري و همچنین داراي دلفین هاي بزرگ است.

این پارک اقیانوسی داراي اکوسیستم قطب شمال و با مساحت 224444 مترمربع، ظرفیتی مطابق با 10 میلیون لیتر آب را دارا می باشد. سالن هاي مختلفی در این پارک وجود دارد که محیط زیباي زیر دریا را میتوان بصورت مناظر پانوراما تماشا کرد.

بعضی از تالارها، راهروها و تونل هاي زیر آب با اکوسیستم قطب شمال ساخته شده اند که میتوان سرماي واقعی قطب را در آن احساس کرد.

در رستوران بزرگ این پارک منحصربفرد، به شما این امکان داده می شود که شام خود را در کنار والدین یا دوستان یا همکلاسی هاي خود صرف کنید در حالی که به تماشاي کوسه ماهی هاي بزرگ و حتی در قسمتی دیگر به تماشاي نمایش زیباي دلفین هاي واقعی نشسته اید. این آکواریوم بخشی از محوطه دانشگاه شهر علوم و هنر اسپانیا است.

شهر هنر و علوم (City of Arts and Sciences) شهري است که بر پایه یک مجتمع فرهنگی با معماري هاي مدرن در شهر والنسیاي اسپانیا واقع شده است .

شکل 9. طراحی شهرک علوم فنون ( City of Arts and Sciences ) کالاتراوا

4-3 . برج آکوا

شاید آسمانخراش هاي شیکاگو به دستاوردهاي تکنیکی و بیان ساختاري خود در سطح جهانی شناخته شده باشند، اما به نسبت سایر سازه هاي بلندمرتبه اي که در نقاط مختلف دنیا ساخته میشود، کوتاهتر هستند.

حال استودیو گنگ اقدام به طراحی و ساخت آسمانخراشی با سبک و سیاق اسکار نیمایر کرده، آن را آکوا نامیده و براي جانمایی کاربري هاي هتل و آپارتمانهاي مسکونی در فضاي وسیع داخل آن تدبیرهایی اندیشیده است.بالکن هاي پیش آمده، بتنی و سفیدرنگ با فرم اعوجاجی و سیال خود،بارزترین عامل شناسایی و تمایز فرمیک برج محسوب میشوند.

جین گنگ، مدیر استودیویی که مسئولیت طراحی برج را بر عهده داشته، با پشتیبانی و حمایتهاي جیم لوونبرگ، از کارفرمایان گروه توسعه ماگلان،طرح اجراي سازه مرتفع 91 طبقه بر روي سکوي سه طبقه اي را پیاده کرده که بخشی از طرح توسعه چندمنظوره منطقه لیکشر ایست با حدود 5 هکتار مساحت بوده است.

علاوه بر اشراف بر منظره آبی در نماي شرقی،این سازه مرتفع از سمت جنوب نیز به پارک هزاره و انیستیتوي هنر شیکاگو و از شمال به رودخانه شیکاگو دید دارد ،که البته مرکز هنکاک نیز از دور پیداست.در راستاي رودخانه، برجهاي دوقلوي سیلندري مارینا سیتی (گلدبرگ، 2360 ) از بسیاري بالکنهاي برج آکوا قابل رویت هستند.

همخوانی طرح گلدبرگ با پلان از طریق اتاقهاي پاکتی و گوهشکل آن است.گنگ آگاه بود که بسیاري از مستاجران و سانین سازه گلدبرگ از جامایی و چیدمان مبلمان در زمینه غیرمعمول واحدها راضی نیستند و تصمیم گرفت تا تاثیري مواج از بتن درجا بر سطح پیرامونن یک چهارچوب مستطیلی اجرا کند تا پاسخی منطقی به نیازهاي سازهاي و کاربردي پروژه باشد.

وي همچنین از اجراي هسته راستگوشه طرح در تطابق با زمینه مشبک شهر شیکاگو امتناع ورزید. تیم طراحی گنگ براي تعیین محاسبات دقیق اجرایی،پس از چندین بار جابهجایی بین مدلهاي دستی و دیجیتالی،محاسبات مختلفی را براي پلان هر طبقه در نظر گرفتند.

ماگلان راهی به صرفه و نتیجه بخش براي ساخت انحناهاي بتنی یافت:استفاده از پلیت فلزي با فرم مورد نظر براي لبهها که بتنریزي با آن هدایت شود و پس از اتمام ساخت هر انحنا،دوباره به شکل سطح صافی درآید و بتوان آن را به فرم دلخواه دیگري خم کرد تا بتنریزي انحناي دیگر انجام شود.

در حالی که این چالش برطرف میشد،تیم طراحی به این نکته پی بردند که به دلیل پیچیدگی طرحنما،امکان تعبیه وقفه هاي حرارتی در بین صفحات بیرون و داخلی واحدها وجود ندارد و البته این امر انتقادهاي زیادي را در پی داشت،چرا که موجب اتلاف مقدار زیادي انرژي حرارتی در زمستان میشد.

گنگ در پاسخ به این موضوع توضیح داد که با وجود آنکه وقفه هاي حرارتی کارایی بهتري داشته و ارجحیت دارند،اما به کارگیري سایر راهکارهاي امروزي همچون استفاده از سیستم انرژي منطقه اي شیکاگو به همراه تهویه طبیعی آپارتمانها،تعبیه سایبان در مقابل تابش آفتاب در تابستان و استفاده از شیشه با کارایی بالا که منجر به شکست بار تابشی میشود نیز موثر میباشد.

شکل 0. طراحی برج آکوا

معماران براي بهبود میزان ورود تابش مستقیم آفتاب به فضاي داخلی،صفحاتی شیشهاي در مقاطع معینی از نما و در فاصله بین بالکنها قرار دارند و براي کاهش بار تابشی از شش نوع سایبان مختلف شامل سایبان مات،رفله،رنگی و مشبک به همراه شیشه هایی با ضریب انعکاسی بالا استفاده کردند.

شیشه هایی با سندبلاست مشبک مانعی در برابر برخورد پرندگان با سطح برج نیز میباشد که این ایده، جایزه مربوط به رفتار مناسب انسان در مقابل حیوانان را براي تیم طراحان به ارمغان آورد. علاوه بر طراحی بالکنها،بخش چالشبرانگیز دیگر در ساخت برج،خلق بام سبزي به مساحت 5094 متر مربع بر روي سکوي سه طبقه بود.

استودیو گنگ در همکاري خود با شرکت معماران منظر ولف،باغی با پلان پیچان طراحی کردند که مزین به گلهاي رنگین بود و بسیار تاثیر خوشایندي در تعدیل گرماي تابستان داشت که اصلا با سطوح آسفالتی رایج، قابل قیاس نیست.در این فضا استخر، مسیر پیادهروي و یک شومینه بیرونی به عنوان تسهیلاتی براي ساکنان تعبیه شده است.

گرچه طرح سخت و صلب سکو با هندسه راستخطش هیچ تناسبی با لطافت و طراوت باغ سبز و برج آکوا ندارد، اما گنگ با دو ردیف پلکان بتنی بزرگ، تراز خیابان فوقانی را به سطح هاربر پارک که پایینتر قرار گرفته، مرتبط ساخت تا به این ترتیب خشکی سکو را اندکی تلطیف کرده باشد. همچنین او 3 خانه ویلایی در نماي شرقی سکو ساخت و نازک کاريهاي داخلی آنها را نیز خودش انجام داد.

4. بحث و نتيجه گيری

در این مقاله به معرفی و بررسی ابعاد روش معماري بیونیک در طراحی اماکن اقامتی و هتل پرداخته شد. به همین منظور تعاریف و ابعاد معماري بیونیک مورد بررسی قرار گرفت. در پایان نیز مدل هایی از معماري بیونیک در طراحی کاربردي هتل ها و اماکن اقامتی مطرح در سرتاسر دنیا بررسی شد.

مدل هاي نمایش داده شده از طبعیت الهام گرفته و در طراحی مدل هاي ساختمانی از الگوهاي موجود در طبیعت بهره جسته اند که این استفاده هم موجب زیبا و جذاب شدن هتل ها شده و هم به نوعی صرفه هاي اقتصادي و توریستی براي صاحبان آن به همراه داشته است.

امید است ارائه این مقاله و نمونه هاي موجود، گام موثري در معرفی این روش به طراحان و معماران داخلی و ایجاد انگیزه براي بهره گیري از این روش هاي معماري برداشته باشد.

منابع

آشنایی با معماري بیونیک، نشر آرتا بابا،گروه پنجره.   (2999 )،احمدي شلمانی، محمد حسین،

معماري معاصر بیونیک، نشر آرتا بابا،گروه پنجره.  ( 2999 ) احمدي شلمانی، محمد حسین،

پروژه هاي برتر معماري بیونیک، نشر آرتا بابا،گروه پنجره. ( 2999 )،احمدي شلمانی، محمد حسین،

برنامه ریزي و طراحی هتل، ناشر سازمان بودجه و برنامه.  ( 2957 )،روتس، والتر،

معماري فرآیندزیستی، صادقی،سامان، پرهام نقش: مصطفی سجادي .  ( 2993)،سنوزیان، جاویز،

معماري پایدار ، نشر لوتس.  (2934 ) ،سید احسان صیاد، سید مهدي مداحی،

درک رفتار سازه ها، محمود گلابچی، انتشارات دانشگاه تهران .  ( 2995 )،فولرمور،

معماري معاصر غرب، انتشارات فرهنگ و معماري.  ( 2990 )،قبادیان، وحید،

اقلیم و معماري، نشر خاک.  ( 2991 ) ،کسمایی، مرتضی،

بیان گرافیکی در طراحی و معماري، محمد احمدي نژاد، نشر خاک .  ( 2990 )، لازو، پل،

سیري در مبانی نظري معماري، نشر سروش دانش.  ( 2993 )، معماریان، غلامحسین،

مهندسی خلاقیت با یونیک، فصلنامه علوم خلاقیتشناسی و حل مسئله ابداعی. ، ( 2999 )، منصوریان، علیرضا

دین زرتشت، نیکان کتاب، زنجان.  ( 2999 )،محمودينژاد، هادي،

دین و نظم طبیعت، ترجمه: انشاءا... رحمتی، تهران، نشر نی.  ( 2996 )،نصر، سیدحسین، 

اطلاعات معماري نویفرت، حسین مظفري ترشیزي، انتشارات آزاده.  ( 2999)،نویفرت، ارنست و پیتر،

هتل، انتشارات کتایکده کسري.  ( 2993 )،نیما طالبیان، مهدي آتشی، سیما نبی زاده،

بررسی طرههاي پارامتریک بر پایه دانه هاي قاصدک و شنگ، دومین کنفرانس بینالمللی معماري و سازه.  ( 2934 )،یزدي، محمد، گلابچی، محمود، بزرگ چمی، فرزام،

پروژه کاربرد بامبو در معماري، سازمان تحقیقات مسکن.  ( 2934 )،یزدي، محمد،

Al Ahmar, S.A.S, (2011), Biomimmicry As Tool for Sustainable Architectural Design, Alexandria university.

Bargel, H, Koch, K, Cerman, Z. Neinhuis, C. (2006), Structure- Function relationships of the plant cuticle and cuticular waxes – a smart material? Functional Plant Biology, Evans Review, No 3, P: 893-910.

Fratzl, Peter, Weinkamar,Richard, (2007), Nature's hierarchical materials Progress in Materials science, Vol 52, P:1263-1334.

Katti, K. S, Katti D. R. and Mohanty B, (2010), Biomimetics Learning From Nature, ISBN 978-953-307-025-4, P: 193-211

08 دی 1398

استفاده از رويكرد بايونيك برای طراحی مجموعه های اقامتی

ادامه مطلب